Subscribe now

1. Xuất bản truyền thống (Traditional Publishing)

Cơ chế:

Đây là hình thức mà bạn gửi bản thảo (hoặc đề cương chi tiết) đến các Nhà xuất bản (NXB) hoặc Công ty sách. Hoặc họ chủ động gửi lời mời trực tiếp cho bạn. Như cuốn Bí Ẩn Hướng Nội của mình cũng là công ty phát hành sách liên hệ hợp tác. Nếu họ nhìn thấy tiềm năng thương mại và giá trị nội dung, hai bên sẽ ký hợp đồng tác quyền.

Điểm đặc biệt nhất của hình thức này là tác giả không phải bỏ chi phí. NXB sẽ chịu toàn bộ rủi ro tài chính: từ mua giấy, in ấn, xin giấy phép đến thiết kế bìa và chạy các chiến dịch truyền thông. Đổi lại, họ sở hữu quyền khai thác bản thảo của bạn trong một thời hạn nhất định (thường là 5 năm).

Ưu điểm:

Ưu thế tuyệt đối của xuất bản truyền thống là mạng lưới phân phối. Cuốn sách của bạn sẽ hiện diện tại các hiệu sách lớn, các trang thương mại điện tử và hệ thống thư viện toàn quốc, những nơi mà một cá nhân tự xuất bản rất khó để chen chân vào một cách bài bản.

Thách thức:

Tỉ lệ bản thảo bị từ chối là rất cao. NXB không chỉ nhìn vào văn phong, họ nhìn vào dung lượng thị trường, xu hướng đọc và cả thương hiệu cá nhân hiện có của tác giả.

Từ lúc nộp bản thảo đến khi sách cầm trên tay thường mất từ 6 đến 12 tháng, qua rất nhiều vòng biên tập, chỉnh sửa và chờ đợi giấy phép.

Tác giả thường nhận từ 10% - 15% trên giá bìa nhân với số lượng bản in. Đây không phải là con số giúp bạn làm giàu ngay lập tức từ việc bán sách, nhưng là khoản thù lao cho chất xám mà bạn không phải lo lắng về lỗ lãi.

Phù hợp với:

Hình thức này dành cho những tác giả muốn đi đường dài, coi trọng danh tiếng chuyên môn và mong muốn tác phẩm của mình có sức sống lâu bền trên kệ sách truyền thống. Nó đòi hỏi bạn phải có một bản thảo đủ chín và một tâm thế sẵn sàng hợp tác, đôi khi là chấp nhận cắt gọt những cái tôi cá nhân để phù hợp với định hướng chung của thị trường.

2. Tự xuất bản (Self-Publishing)

Cơ chế:

Đây là hình thức mà tác giả nắm giữ 100% quyền kiểm soát từ nội dung, hình thức cho đến cách thức tiếp cận độc giả.

Ở hình thức này, bạn không cần chờ đợi sự phê duyệt của bất kỳ ban biên tập nào. Bạn tự quyết định thời điểm ra mắt, tự thuê đội ngũ thiết kế bìa theo đúng thẩm mỹ của mình và tự chọn chất liệu giấy. Bạn có thể giữ nguyên những quan điểm cá nhân gai góc nhất mà không sợ bị cắt gọt để chiều lòng số đông. Đây chính là mảnh đất màu mỡ cho những ý tưởng độc bản và những ngách nội dung chuyên sâu.

Ưu điểm:

Thay vì nhận 10-15% nhuận bút như truyền thống, với tự xuất bản, sau khi trừ chi phí in ấn và vận hành, lợi nhuận trên mỗi cuốn sách có thể lên tới 50-70% giá bìa. Điều này đặc biệt có ý nghĩa nếu bạn đã có sẵn một cộng đồng tin cậy (như những độc giả trung thành trên Blog hoặc mạng xã hội). Cuốn sách lúc này không chỉ là di sản, mà còn là một nguồn thu nhập xứng đáng cho chất xám của bạn.

Bạn có thể đưa sách đến tay độc giả chỉ trong vòng 1-2 tháng (thời gian tối thiểu để xin giấy phép xuất bản và in ấn) thay vì chờ đợi cả năm trời. Sự linh hoạt này giúp thông điệp của bạn luôn mang tính thời điểm và tươi mới.

Thách thức:

Bạn không chỉ là tác giả, bạn còn là giám đốc sản xuất, trưởng phòng marketing và kế toán. Bạn phải tự lo liệu từ khâu xin giấy phép (thông qua các công ty dịch vụ liên kết với NXB), quản lý kho bãi, đóng gói đến xử lý khiếu nại của khách hàng.

Toàn bộ chi phí in ấn và sản xuất ban đầu đều do bạn chi trả. Nếu không có kế hoạch truyền thông tốt, rủi ro tồn kho là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Vì không có bộ lọc gắt gao của NXB, tác giả rất dễ rơi vào bẫy yêu bản thảo của mình quá mức dẫn đến những lỗi biên tập ngớ ngẩn hoặc cấu trúc thiếu logic.

Phù hợp với:

Hình thức này là lựa chọn tuyệt vời cho những Nhà sáng tạo đã có cộng đồng riêng, những chuyên gia muốn đóng gói kiến thức thành công cụ thực chiến (Playbook/Manual), hoặc những tâm hồn hướng nội thích sự riêng tư và muốn giữ trọn vẹn cái tôi trong từng trang viết. Nó đòi hỏi bạn không chỉ có trái tim của một người viết, mà còn cần cái đầu lạnh của một người làm kinh doanh.

3. Xuất bản sách số & sản phẩm đóng gói (E-book & Digital Playbook)

Cơ chế:

Nếu xuất bản truyền thống là một hành trình dài hơi và tự xuất bản sách giấy là một khoản đầu tư hữu hình, thì Sách số (E-book) và Playbook (Sách hướng dẫn thực chiến) chính là phiên bản tinh gọn (MVP) cho mọi ý tưởng. Đây là nơi tri thức của bạn được đóng gói dưới định dạng kỹ thuật số (PDF, EPUB) và chuyển giao đến độc giả chỉ sau một cú nhấp chuột.

Ưu điểm:

Điểm hấp dẫn nhất của hình thức này là sự triệt tiêu mọi rào cản về vật lý. Bạn không cần lo lắng về chi phí in ấn, không cần kho bãi chứa sách và không phải đối mặt với nỗi lo tồn kho. Toàn bộ chi phí sản xuất chỉ nằm ở chất xám và thời gian bạn bỏ ra để trình bày nội dung sao cho chuyên nghiệp.

Vì không mất chi phí sản xuất vật lý hay chiết khấu cho các nhà sách trung gian, biên lợi nhuận của E-book thường lên đến 90-95%. Đây là công cụ tuyệt vời để tạo ra dòng thu nhập thụ động bền vững. Một cuốn Playbook chất lượng có giá trị thực thi cao thường được độc giả sẵn sàng chi trả mức giá tương đương, thậm chí cao hơn một cuốn sách giấy thông thường.

Khác với sách giấy, E-book cho phép bạn cập nhật nội dung, sửa lỗi hoặc bổ sung các xu hướng mới ngay lập tức. Bạn cũng có thể lồng ghép các đường dẫn (link) tới video bài giảng, biểu mẫu (template) hoặc cộng đồng riêng, biến cuốn sách thành một hệ sinh thái trải nghiệm thay vì chỉ là những trang chữ tĩnh lặng.

Thách thức:

Sách số rất dễ bị sao chép và chia sẻ lậu. Điều này đòi hỏi tác giả phải xây dựng một cộng đồng đủ tin cậy và yêu quý giá trị của mình để họ sẵn sàng mua bản gốc thay vì tìm bản lậu.

Một bộ phận độc giả vẫn mặc định sách số phải rẻ hơn sách giấy. Để vượt qua điều này, bạn cần tập trung vào tính thực chiến và giải pháp (Playbook) thay vì chỉ là những nội dung tản mạn.

Việc đọc trên màn hình dễ gây mỏi mắt và xao nhãng. Tác giả cần có tư duy thiết kế nội dung (Layout) cực kỳ thông minh: đoạn ngắn, nhiều khoảng trắng, sử dụng highlight và hình ảnh minh họa để giữ chân người đọc.

Phù hợp với:

Đây là bệ phóng lý tưởng cho những Freelance Writer muốn thử nghiệm thị trường trước khi in sách giấy, hoặc những chuyên gia muốn đóng gói quy trình làm việc thành các bản hướng dẫn thực hành (Playbook). Nó cũng cực kỳ phù hợp với những người hướng nội muốn bắt đầu nhỏ, tinh gọn nhưng mang lại tác động lớn và doanh thu nhanh chóng.

Lời kết

Trong kỷ nguyên số, ranh giới giữa các hình thức xuất bản đang dần mờ đi. Thay vì phải chọn một trong ba, nhiều tác giả (bao gồm cả bản thân mình) đang ưu tiên mô hình hybrid.

Thay vì dồn toàn lực in hàng ngàn cuốn sách giấy ngay từ đầu, bạn có thể bắt đầu bằng việc xây dựng cộng đồng trên Substack và ra mắt những bản E-book/Playbook đầu tiên. Đây là bước thăm dò cực kỳ hiệu quả. Những phản hồi, những câu hỏi và cả những đơn hàng E-book đầu tiên chính là bằng chứng thép cho thấy nội dung của bạn đang thực sự giải quyết được vấn đề của độc giả.

Hãy nhìn vào hành trình của Bí ẩn hướng nội. Nó không bắt đầu ở nhà sách, mà bắt đầu từ những bài viết tản mạn, những dòng chia sẻ chân thành về thế giới nội tâm của một người hướng nội. Khi cộng đồng đủ lớn và niềm tin đủ sâu, việc tiến tới xuất bản sách giấy (dù là truyền thống hay tự xuất bản) sẽ trở nên tự nhiên và an toàn hơn bao giờ hết. Bạn đã có sẵn một tệp độc giả chờ đợi, giúp cuốn sách không bị ngợp khi vừa mới ra đời.

Hãy bắt đầu từ nơi bạn đang đứng, với những gì bạn đang có. Hãy để tri thức của bạn được sống dưới hình hài một bản tin Substack hay một cuốn E-book nhỏ trước khi mơ về những kệ sách lớn. Khi nội dung đủ lực, nó sẽ tự tìm thấy hình hài xứng đáng nhất để tồn tại.

Preorder Playbook

Bạn đang ghé thăm The First Book, một góc nhỏ đặc biệt trên Substack The Impact Writing, nơi mình lưu lại toàn bộ quá trình hoàn thiện và xuất bản cuốn sách đầu tay của chính mình.

Nếu bạn đang cầm trên tay cuốn sách đầu tiên của mình, cảm giác đó giống như lần đầu nhìn thấy một phần linh hồn mình được bao bọc trong lớp bìa cứng cáp, hữu hình và vĩnh cửu. Mình đã từng đi qua cảm xúc ấy với Bí ẩn hướng nội, hành trình từ một người viết tự do lặng lẽ đến khi cầm trên tay đứa con tinh thần đầu đời. Mình còn nhớ như in cảm giác ngày hôm ấy, khi được cầm trên tay cuốn sách với bìa do mình lên ý tưởng thiết kế, cùng biên tập và chờ đợi đã hơn 1 năm liền. Cảm giác cứ như thể một giấc mơ. Một giấc mơ mà ở đó, mình được trở thành nhân vật chính trong những thước phim cuộc đời.

Mình đã từng không dám tin sẽ trở thành tác giả sách, cho tới khi thực sự cầm trên tay cuốn sách đầu tiên của đời mình. Đó là năm mình 24 tuổi, cũng là năm thứ 2 mình bước chân ra làm tự do. Còn nhớ hồi học đại học, mỗi lần ghé thư viện hay một tiệm sách nào đó, mình thường mân mê hàng giờ với những cuốn sách dày cộp, đôi khi là cũ mèm, nhưng ẩn sâu trong đó là cả một thế giới quan phong phú. Khoảnh khắc đó, mình đã loé lên suy nghĩ “Có thể sau này, cũng không biết là bao lâu, mình sẽ được viết điều gì đó của riêng mình”. Thế rồi nhiều năm trôi qua, ước mơ ấy tưởng chừng bị chôn vùi bởi nỗi lo cơm áo gạo tiền, lại một lần nữa quay trở lại, và hoá thành hình hài.

Với mình, viết một cuốn sách không chỉ là việc sắp xếp những con chữ. Đó là một cuộc đối thoại sâu sắc với chính mình, là sự kiên trì tỉ mẩn để tạc nên một hình hài hữu hình từ những ý tưởng còn dang dở. Tại chuyên mục này, mình không chỉ chia sẻ kết quả, mà muốn mời bạn cùng bước vào hậu trường của những trang viết.

The First Book ra đời không chỉ để kể lại câu chuyện của riêng mình.

Nó bắt đầu từ chính những trăn trở mà mình đã lắng nghe từ độc giả, những người đã sống, đã làm việc, đã tích lũy vốn liếng tri thức suốt mấy mươi năm ròng. Mình nhìn thấy trong mắt họ một khao khát cháy bỏng: muốn đóng gói tất cả những trải nghiệm, những bài học xương máu và cả những tầng sâu tâm thức ấy thành một tài sản trí tuệ mang tên mình.

Mình tin rằng, mỗi cuộc đời là một kho tàng, và mỗi người làm nghề sâu sắc đều xứng đáng có ít nhất một cuốn sách cho riêng mình. Chúng ta sẽ không chỉ nói về kỹ thuật, mà sẽ cùng nhau đi qua một hành trình tử tế để biến vốn liếng cuộc đời thành di sản chữ nghĩa.

Mình biết, hành trình này không hề dễ dàng. Nhưng mình tin, chỉ cần bạn đủ kiên trì, đủ lì lợm, đủ tỉnh táo, bạn chắc chắn sẽ viết nên cuốn sách đầu tiên của đời mình. Mình đã làm được, bạn cũng vậy.

Viết sách không phải là tạo ra một kỳ quan, mà là đóng gói một cuộc đời tử tế.

Từ bản thảo thô đến tài sản trí tuệ trọn đời

Tinh thần cốt lõi của The First Book là sự chuyển hóa. Một cuốn sách không chỉ là tập hợp của những con chữ, mà là quá trình đóng gói toàn bộ vốn liếng tri thức, trải nghiệm và cả những thăng trầm trong nghề nghiệp thành một thực thể có sức sống riêng. Thay vì để giá trị ấy phân mảnh trong những dòng ghi chú hay trôi đi theo thuật toán của mạng xã hội, chúng ta sẽ cùng nhau tỉ mẩn tạc nên một hình hài hữu hình. Đây là hành trình biến những chất liệu thô của cuộc đời thành một di sản trí tuệ bền vững, một lời khẳng định đanh thép về vị thế chuyên môn và giá trị độc bản của riêng bạn.

Những gì bạn đã sống và làm việc suốt mấy mươi năm qua không chỉ là kinh nghiệm, đó là tài sản. Nhưng tài sản chỉ thực sự có giá trị khi nó được đóng gói và có khả năng kế thừa. Một cuốn sách là một "di sản tĩnh" trong một thế giới quá nhiều biến động. Nó không chỉ phục vụ cho hiện tại, mà còn là một thực thể vật lý có thể chạm vào, được lưu giữ trên những kệ sách và tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ độc giả ngay cả khi bạn không còn trực tiếp lên tiếng.

Đây không chỉ là việc xuất bản, mà là một cuộc hành trình xác lập tiếng nói chuyên môn. Qua từng trang viết, bạn không chỉ truyền đạt thông tin, mà đang khắc họa bản sắc, triết lý sống và phương pháp luận độc bản của riêng mình. Cuốn sách trở thành một lời khẳng định đanh thép về vị thế của bạn trong lĩnh vực mình theo đuổi, một dấu ấn cá nhân không thể sao chép, giúp bạn bước ra khỏi sự cạnh tranh thông thường để trở thành một người dẫn dắt có tầm ảnh hưởng bền vững.

Subscribe now

Sự thấu cảm trên hành trình đơn độc của tác giả

Viết sách chưa bao giờ là một cuộc dạo chơi; đó là một cuộc đối thoại sâu sắc, kiên trì và đôi khi đầy cô độc với chính mình. Như nhà văn Haruki Murakami từng ví von việc viết lách giống như việc tự đào một đường hầm sâu thẳm trong bóng tối, nơi tác giả phải đối diện với những tầng hầm tăm tối nhất của tâm thức để tìm kiếm những mảnh ghép giá trị. Trên hành trình ấy, kẻ thù lớn nhất không phải là sự thiếu hụt kỹ năng, mà là sự im lặng đáng sợ của những trang giấy trắng và những tiếng nói hoài nghi vang lên trong tâm trí mỗi đêm muộn.

Chuyên mục này ra đời như một người đồng hành, thấu hiểu mọi rào cản tâm lý của những người lần đầu cầm bút: từ nỗi sợ mình chưa đủ giỏi đến những lúc muốn bỏ cuộc trước bản thảo dang dở.

Bằng trải nghiệm từ người đã đi trước với Bí ẩn hướng nội, mình muốn tạo ra một "ốc đảo" an toàn để chúng ta cùng đối diện với những vết xước trong quá trình sáng tạo. Đó là những ngày mất phương hướng, những chương sách bị xé bỏ, hay cảm giác kiệt sức khi phải gọt giũa từng con chữ. Ở đây không có sự phán xét của đám đông hay áp lực của những con số tăng trưởng nhanh chóng. Chỉ có sự cổ vũ thầm lặng và những sẻ chia chân thực về cách biến sự cô độc thành sức mạnh hội tụ, biến những hoài nghi thành chất liệu để thấu cảm với chính mình.

Giống như cách Murakami duy trì kỷ luật thép để chạy bộ và viết mỗi ngày, tôi tin rằng một cuốn sách được thành hình từ sự lặp đi lặp lại của lòng kiên nhẫn hơn là những phút giây thăng hoa ngắn ngủi. Chúng ta sẽ cùng nhau học cách vượt qua sự cầu toàn cứng nhắc, thứ vốn là sát thủ của sự sáng tạo, để nuôi dưỡng đứa con tinh thần từ những dòng bản thảo thô sơ nhất. Mình sẽ ở đây để nhắc bạn rằng: Bạn không cần phải hoàn hảo để bắt đầu, bạn chỉ cần đủ chân thành để đi đến tận cùng câu chuyện của chính mình.

Kiến tạo giá trị thực qua sự tử tế và văn minh

The First Book không hướng tới những công thức viết sách nhanh hay những kỹ thuật thị trường hời hợt. Tinh thần của chuyên mục nằm ở sự tử tế trong cách làm nghề và sự văn minh trong cách truyền tải thông điệp. Mỗi trang sách được viết ra là một sự cam kết về chất lượng và tâm huyết, để khi cuốn sách ấy đến tay độc giả, nó không chỉ là một món hàng, mà là một món quà mang theo hơi thở và triết lý sống của chính tác giả.

Trong một kỷ nguyên của sự vội vã, nơi người ta có thể tạo ra một cuốn sách trong vài tuần bằng những công cụ hỗ trợ, chúng ta chọn đi con đường chậm hơn nhưng bền bỉ hơn. Mình tin rằng một tài sản trí tuệ thực thụ phải được kết tinh từ sự chiêm nghiệm sâu sắc và trách nhiệm của người cầm bút. Chúng ta viết không chỉ để làm đầy danh mục thành tựu cá nhân hay để xuất bản cho có, mà viết để thực sự trao đi một giải pháp, để kết nối với những tâm hồn đồng điệu và đóng góp một giá trị thực chất cho cộng đồng.

Tinh thần văn minh được thể hiện qua sự tôn trọng tuyệt đối dành cho độc giả. Mỗi chương hồi được viết ra là một sự cam kết về chất lượng và tâm huyết, không có chỗ cho những tư duy sao chép hay những kiến thức vay mượn thiếu kiểm chứng. Chúng ta gọt giũa con chữ không phải để phô diễn kỹ thuật, mà để đảm bảo rằng khi cuốn sách ấy đến tay người đọc, nó không chỉ là một món hàng vô tri, mà là một thực thể sống mang theo hơi thở, nhân sinh quan và những rung cảm chân thật nhất của chính tác giả.

Sự văn minh còn nằm ở cách cuốn sách của bạn vận hành sau khi ra đời. Nó không gào thét để bán hàng, mà lặng lẽ thu hút những người thực sự cần nó bằng chính nội lực của giá trị. Viết sách, với mình, là một hành trình tu tập để trở nên tử tế hơn với chính mình và với người đọc. Đó là cách chúng ta để lại một dấu ấn, một di sản tinh thần văn minh giữa một thế giới đang quá dư thừa thông tin.

Lời kết

Cuốn sách đầu tiên không chỉ là một mục tiêu trong danh sách những việc cần làm. Nó là một cuộc chuyển mình đại diện cho lòng can đảm. Can đảm để tin rằng những gì mình đã sống, đã học và đã chiêm nghiệm qua bao năm tháng làm nghề là một giá trị xứng đáng được lưu giữ.

Mình hiểu cảm giác của bạn lúc này: một chút phấn khích xen lẫn với vô vàn những hoài nghi thầm lặng. “Liệu mình có đủ giỏi?”, “Liệu ai sẽ đọc?”. Mình cũng đã từng đứng ở vạch xuất phát ấy với Bí ẩn hướng nội, với những bản thảo rời rạc và nỗi sợ vô hình. Nhưng hành trình ấy đã dạy mình rằng: một cuốn sách tử tế không cần phải là một công trình vĩ đại của một vĩ nhân, nó chỉ cần là một tấm bản đồ chân thực cho những ai đang đi sau bạn.

The First Book ra đời để chúng ta không còn phải đi con đường ấy một mình. Tại đây, mình không chỉ chia sẻ kỹ thuật, mà muốn trao cho bạn một điểm tựa tinh thần để cùng nhau tạc nên hình hài cho những giấc mơ chữ.

Mỗi tối thứ sáu hàng tuần, mình sẽ gửi đến hộp thư của bạn một chương hồi mới của hành trình này. Chúng ta sẽ đi cùng nhau, chậm rãi nhưng bền bỉ.

Hãy để những tri thức đang cuộn chảy bên trong bạn được tìm thấy lối ra. Đã đến lúc vốn liếng cuộc đời bạn trở thành một di sản trí tuệ. Bạn đã sẵn sàng để viết nên chương đầu tiên cho hành trình này cùng mình chưa?

Order now

Mình cũng giống như nhiều người trẻ khác – thích viết lách, chia sẻ cảm nghĩ cá nhân trên mạng xã hội, nhưng chưa bao giờ dám nghĩ đến việc viết một cuốn sách.

Việc trở thành tác giả với mình nghe như một điều quá xa vời, chỉ dành cho những người cực kỳ giỏi giang hoặc có gì đó thật đặc biệt.

Nhưng rồi, có một khoảnh khắc thay đổi mọi thứ. Trong một buổi chiều mình đang rất chán và gần như mất hết động lực, mình bất ngờ nhận được một tin nhắn, sau đó là email từ đại diện Skybooks, thương hiệu sách rất nổi tiếng cho người trẻ.

Mình được đề xuất hợp tác xuất bản sách. Mình đã rất sốc khi nghe được tin đó.

Hành trình từ một người viết bình thường đến tác giả sách không phải là một con đường trải đầy hoa hồng. Đó là một hành trình đầy những trăn trở, cảm xúc, và cả những lần muốn bỏ cuộc.

Nhưng cũng chính hành trình này đã dạy mình rất nhiều bài học quý giá – về sự kiên nhẫn, về cách tin tưởng vào giá trị của bản thân, và về sức mạnh của việc chia sẻ câu chuyện chân thật nhất của chính mình.

Hôm nay, mình muốn kể cho bạn nghe toàn bộ câu chuyện ấy: từ lúc nhận được lời mời xuất bản, cách mình vượt qua những nỗi sợ hãi khi bắt tay vào viết, đến quá trình hoàn thiện cuốn sách đầu tay.

Nếu bạn cũng đang ấp ủ ước mơ viết một cuốn sách, hoặc chỉ đơn giản là tò mò về hành trình này, hãy xem đến cuối video nhé – mình tin rằng những gì mình sắp chia sẻ có thể là động lực để bạn bắt đầu hành trình của riêng mình.

Nội dung Podcast bao gồm:

1. Hai cách thức xuất bản phổ biến

• Xuất bản truyền thống:

  • Là hình thức hợp tác với các nhà xuất bản hoặc công ty sách.

  • Họ sẽ lo toàn bộ quy trình sản xuất: biên tập, thiết kế bìa, in ấn, phát hành, truyền thông.

  • Tác giả thường sẽ nhận nhuận bút theo phần trăm trên doanh thu hoặc số lượng sách bán ra.

  • Ưu điểm: Được hỗ trợ chuyên môn, không cần tự lo quá nhiều khâu kỹ thuật.

  • Hạn chế: Quy trình xét duyệt khắt khe, có thể phải đợi khá lâu để được xuất bản.

• Tự xuất bản (self-publishing):

  • Tác giả tự chủ động mọi thứ: từ viết, thiết kế, in ấn, đến phân phối và quảng bá sách.

  • Có thể nhờ đến dịch vụ hỗ trợ từ các đơn vị chuyên về self-publishing.

  • Ưu điểm: Linh hoạt, chủ động, lợi nhuận cao hơn.

  • Hạn chế: Phải tự quản lý nhiều thứ, dễ mắc sai sót nếu không có kinh nghiệm.

→ Mình đã lựa chọn con đường nào? Vì sao? Trải nghiệm ra sao?

2. 4 giai đoạn chính để hoàn thiện và ra mắt một cuốn sách

Giai đoạn 1: Lên ý tưởng

• Ý tưởng đến từ đâu? Từ trải nghiệm cá nhân, từ câu hỏi của độc giả, hay một chủ đề mình ấp ủ lâu nay?

• Cách để xác định đối tượng độc giả lý tưởng: Viết cho ai? Người đó đang ở đâu trong cuộc sống? Họ cần điều gì?

• Lập đề cương sơ bộ: Dự kiến cấu trúc chương, chủ đề chính mỗi chương.

Giai đoạn 2: Viết bản thảo đầu tiên

• Cách vượt qua nỗi sợ trắng trang: Không đợi “hoàn hảo” mà cứ viết để có bản thảo đầu tiên.

• Mẹo nhỏ để duy trì động lực: Viết theo khung thời gian cố định, hoặc viết theo cảm hứng – tùy người.

• Kỷ luật và cảm xúc: Làm sao để cân bằng cả hai khi viết?

• Mình đã mất bao lâu để hoàn thành bản thảo đầu tiên?

Giai đoạn 3: Biên tập và chỉnh sửa

• Khác biệt giữa bản thảo thô và bản thảo hoàn chỉnh: Biên tập là nơi “chữ nghĩa trưởng thành”.

• Làm việc với biên tập viên: Quy trình, cách nhận góp ý, cách giữ “chất riêng” của mình mà vẫn tiếp thu phản hồi.

• Có những phần mình phải bỏ đi hoặc viết lại – và tại sao điều đó lại quan trọng?

Giai đoạn 4: Xuất bản và ra mắt sách

• Làm việc với đội ngũ thiết kế, PR, truyền thông.

• Lên kế hoạch truyền thông ra mắt sách: Livestream, pre-order, tổ chức workshop, collab với cộng đồng.

• Cảm xúc khi lần đầu cầm cuốn sách do chính mình viết trên tay.

3. Vai trò của thương hiệu cá nhân

• Với người viết nói chung: Thương hiệu cá nhân là “cầu nối” giữa bạn và người đọc. Khi bạn chia sẻ chân thành, đều đặn, bạn tạo nên niềm tin và cộng đồng.

• Với tác giả sách: Thương hiệu cá nhân là nền tảng giúp bạn tiếp cận độc giả, thúc đẩy doanh số sách, và mở ra những cơ hội hợp tác sâu rộng hơn (talkshow, workshop, v.v.).

• Mình đã bắt đầu xây dựng thương hiệu cá nhân ra sao? Việc viết – chia sẻ – hiện diện online đã mở ra cánh cửa nào cho mình?

📒 Sách của mình:

Bí ẩn hướng nội (2 tập):

• Shopee: http://tinyurl.com/huongnoi-sp

• Tiki: https://tinyurl.com/huongnoi-tk

Tuổi trẻ tan vỡ cho một đời rực rỡ: https://tinyurl.com/tuoitretanvo-shopee

Nếu bạn đang trong những khoảng thời gian rối ren và tăm tối nhất của cuộc đời, mình đặc biệt gợi ý bạn cầm cuốn sách này lên, và "thưởng thức" thật chậm rãi từng câu từng chữ trong đó. 

Điều khiến mình ấn tượng là bởi những ngôn từ hết sức dung dị, nhưng lại chứa đựng những giá trị rất sâu sắc. 

Có một đoạn thầy viết mà mình thấy cực kỳ thấm thía: "Chúng ta thường quá bận rộn đến nỗi quên mình đang làm gì, hoặc có khi quên mình là ai. Thậm chí có người quên mất là mình đang thở. Ta quên nhìn những người thương của ta và trân quý sự có mặt của họ, cho đến một ngày họ đi xa hay qua đời ta mới thấy hối tiếc..." 

Suy cho cùng, nếu mình không viết, vẫn sẽ có người viết thôi. Nếu mình không phát triển, thì ngoài kia, họ vẫn đang tiến lên mỗi ngày thôi. Vậy thì hà cớ gì mình lại không chia sẻ? Hà cớ gì mình lại không tập trung toả sáng theo cách của riêng mình? 

Con người có thể không thắng nổi thời gian, nhưng những câu từ họ để lại, sẽ sống mãi theo năm tháng. 

Share

2. Atomic Habits - Jame Clear

Đây là cuốn sách nước ngoài duy nhất mình nhớ tên tác giả như in trong đầu. Bởi vì mình đã thực hành được thói quen viết liên tục trong suốt 2 năm qua cũng là nhờ vào những phương pháp khoa học được đề cập trong cuốn sách này. 

Atomic Habits khác xa so với những cuốn sách dạy về kỹ năng hay tư duy mà mình từng đọc.

Cách diễn giải dễ hiểu, cộng thêm ví dụ đã được kiểm chứng cả trăm nghìn lần từ Jame Clear, khiến mình, một người chưa nghiêm túc thực sự với bất cứ thói quen nào, kể cả những thói quen siêu nhỏ, cũng có thể thực hành một cách dễ dàng, ở bất cứ đâu, bất cứ khi nào mình muốn.

Nếu bạn nghĩ viết là một thói quen rất khó để duy trì bền bỉ, thì hãy cầm ngay cuốn sách này lên, đọc đến đâu thực hành đến đó. Từng bước, từng bước, bạn sẽ đạt đến một giới hạn mà chính bạn cũng phải bất ngờ. 

Đọc thêm:

Vũ Trụ Creator

Mình đã xây dựng được thói quen viết liên tục như thế nào?

Jame Clear (tác giả của cuốn sách Atomic Habits) đã từng viết trong 1 bài blog của mình…

Read more

3 years ago · 10 likes · 3 comments · Ngọc Ánh

3. Khi hơi thở hoá thinh không (When Breath Becomes Air)  

Đây là cuốn tự truyện của tiến sĩ Paul Kalanithi, thuật lại quá trình anh mắc bệnh nan y và "chiến đấu" đến hơi thở cuối cùng với căn bệnh quái ác ấy. 

Cuốn sách với những cao trào cảm xúc, từ lúc anh bàng hoàng khi phát hiện mình bị bệnh, cho tới khi anh bình thản sống chung với căn bệnh ấy, và cuối cùng là chọn cách ra đi cùng sự tĩnh lặng và bình yên trong tâm hồn. 

Mình biết đến cuốn sách trong những tháng ngày bắt đầu viết lách và chia sẻ, còn chưa có mấy ai biết đến.

Chính vì đọc được câu chuyện của Paul, hiểu được rằng nhờ việc sáng tác và viết hồi ký trong suốt những ngày tháng cuối đời, anh mới ra đi một cách thanh thản mặc dù cơ thể đã tàn tạ quá nhiều, mình mới chợt nhận ra: câu từ có sức mạnh chuyển hoá lớn như thế nào. 

Paul cũng từng nói: “Tôi cảm thấy ngôn ngữ gần như là một lực lượng siêu nhiên, hiện hữu giữa con người, giúp não bộ của chúng ta, vốn được che chắn trong lớp hộp sọ dày vài centimet, có thể thấu hiểu lẫn nhau. Một từ ngữ chỉ có ý nghĩa khi nó được dùng giữa người với người, và ý nghĩa cuộc sống, giá trị đạo đức của nó, có liên quan đến chiều sâu của mối quan hệ mà chúng ta hình thành”. 

Nếu bạn chưa tin, bạn có thể ngồi xuống, ngay lúc này, thử viết trên giấy bất kỳ điều gì đang hiện hữu trong tâm trí mình. Bạn sẽ thấy, trái tim mình đang “hò reo” đến lạ.

Share

4. Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu - Rosie Nguyễn 

Mình tình cờ va phải cuốn sách này trong những ngày tháng mơ mộng nhưng cũng rất hoang mang của tuổi trẻ. Hồi ấy, trong mình luôn có những tiếng ồn. Lúc thì nói rằng mình nên tìm một công việc “ổn định”, với mức lương đủ sống là đã tốt lắm rồi. Có lúc, tiếng nói bên trong ấy lại ghé sát tai mình và khe khẽ động viên: Tuổi trẻ, có bao nhiêu đâu mà không trải nghiệm cho xứng đáng, cho trọn vẹn.

Thế là, ngay khi đọc qua những trang cuối cùng của cuốn sách này, mình đã quyết định: mình nhất định sẽ khiến cho tuổi trẻ của mình rực rỡ nhất, dù chỉ còn một ngày.

Mình bắt đầu theo đuổi sự nghiệp tự do cũng vì thế. Khi mà có quá nhiều lựa chọn, có lẽ, ta nên chọn theo trái tim ta mách bảo. Đúng hay sai, thời gian sẽ đưa ta câu trả lời.

Đến thời điểm viết những dòng chữ này, mình gần như đã trở thành một phiên bản rất khác. Vẫn là một Ngọc Ánh mộng mơ, có chút hồn nhiên, vô tư của cái tuổi 20s, nhưng đã rắn rỏi hơn qua từng câu từ, từng nét chữ. Vẫn là một Ngọc Ánh trầm tư, và có phần khá khép kín, nhưng đã bắt đầu sẵn sàng mở lòng và san sẻ nỗi niềm cho những tâm hồn đồng điệu khác.

Với mình, tuổi trẻ này, được viết, được sáng tạo, được sống hết mình cho cái gọi là lý tưởng, thực sự, chẳng còn gì để hối tiếc.

5. Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm

Cuốn nhật ký này đã lấy đi rất nhiều nước mắt của mình. Nếu cuộc sống của bạn đang quá chật vật, nếu bạn đang rất bế tắc với hành trình trưởng thành, thì đây, đây chính là những gì bạn nên đọc, ngay lúc này.

Chẳng phải những câu từ truyền cảm hứng, cũng chẳng phải những áng văn nhẹ nhàng như đưa ta vào giấc ngủ. Bác sĩ Đặng Thuỳ Trâm đã tái hiện lại gần như y nguyên sự khốc liệt, sự hy sinh và những cảm xúc hỗn loạn ở thời chiến, khi bom đạn còn trút xuống như mưa, khi số người tử vong còn nhiều hơn cả số người được sinh ra.

Đọc từng câu, từng chữ, mình lại càng thêm trân quý cuộc sống tự do hiện tại. Vậy nên, từ đó trở đi, mình chẳng mấy khi kêu than rằng “Tại sao mình lại phải viết nhiều như thế?”, “Tại sao mình lại phải oằn mình lên để cố gắng nhiều tới vậy”? Thay vào đó, từ sâu trong trái tim nhỏ bé này, mình chỉ mong, mình có thể mượn ngôn từ, để tô đẹp cho dân tộc, cho những người đã vì mình mà mãi mãi không còn được nhìn ngắm ánh mặy trời ngày mai.

6. Chiến binh cầu vồng - Tiểu thuyết của Andrea Hirata

Khi đọc qua lời giới thiệu, mình đã chọn mua cuốn tiểu thuyết này ngay lập tức. Không hẳn bởi đó là cuốn tiểu thuyết có sức ảnh hưởng lớn nhất Indonesia thời bấy giờ, mà bởi, mình nhìn thấy tuổi thơ của chính mình trong đó.

Khi mà cái nghèo đói bủa vây, khi cơm còn không có mà ăn, áo còn không có lấy một chiếc lành lặn để mặc, thì giáo dục, hay việc học hành, dường như là một điều gì đó cực kỳ xa xỉ.

Nhưng bạn sẽ nhìn thấy điều ngược lại trong cuốn sách này. Đúng như cái tên của nó - Chiến binh cầu vồng, là câu chuyện xoay quanh trường tiểu học Muhammadiyah, với vỏn vẹn 10 học sinh, 1 cô giáo và 1 thầy hiệu trưởng.

Đọc từng chương của cuốn sách, bạn sẽ cảm nhận được từ cách dẫn dắt của tác giả, khiến cho những hoàn cảnh hết sức trớ trêu và tủi cực, trở thành những kỷ niệm đáng nhớ, đôi khi có cả hài hước và những tia sáng của hy vọng.

Qua đó, ta thấy được rằng: dù ở trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chỉ cần còn một chút ý chí, nhưng đủ mãnh liệt, chắc chắn, dù là mảnh đất cực kỳ khô cằn cũng có thể nở hoa. Giống như việc viết và chia sẻ vậy. Chẳng có ai quy định viết phải như này như kia. Chỉ cần bạn được viết, đó đã là điều rất tuyệt vời.

7. Bí ẩn hướng nội - Cuốn sách của chính bản thân mình

Đây là niềm tự hào của mình ở những năm tháng 20s. Bản thân mình không bao giờ tưởng tượng nổi, mình lại trở thành tác giả sách ở độ tuổi còn rất trẻ như vậy.

Thực sự, sự xuất hiện của cuốn sách này, như một nguồn động lực cực kỳ lớn, giúp mình vững tâm và bền lòng hơn trên hành trình sáng tạo.

Mình cũng biết ơn bản thân rất nhiều.

Vì trong những thời khắc tăm tối nhất của tuổi trẻ, mình vẫn chọn ôm lấy chính mình mà bước đi thật hiên ngang. Với mình, được viết, cũng là được sống trọn vẹn những ngày tháng hiện tại. Với mình, được chia sẻ, là lời hồi đáp ngọt ngào nhất mình có thể dành tặng chính mình ở khoảnh khắc tương lai.

Suy cho cùng, mọi bông hoa trên đời đều đẹp, cho dù nó chỉ là một bông hoa dại ven đường.

Leave a comment